Juliana Kaulfürstowa – Hanzowy wjertel (Trjebin 2019)

▶ »Skazany Pryzlak« wočakowanja spjelnił

Komedija »Skazany Pryzlak« z pjera Larsa Albauma, do serbšćiny přełožena wot Měrany Cušcyneje, měješe sobotu, 28. měrca, swoje poslednje předstajenje w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle. Při tym wědźeše režiser Thorsten Köhler tež chutne zynki, kotrež aktualne politiske a towaršnostne šmjatki narěča, do keklije zapřijeć. Hłownej róle sćělesništaj István Kobjela a Měrko Brankačk.

 

▶ Karoline Krawcec z prěnjej přehladku

Kak móhli sej serbski futurizm předstajić? Z tym zaběraše so intensiwnje w Lipsku bydlaca serbska wuměłča Karoline Krawcec. Wuslědki jeje wuměłskeho rozestajenja su byli widźeć w jeje wustajeńcy »jama: pśichod/ Grube: Zukunft«, kotruž pokazowachu wot 20. februara do 19. apryla w Braniborskim krajnym muzeju za moderne wuměłstwo. Multimedialna instalacija wobswětluje serbske tradicije zwonka folklory.

▶ Wo wupućowanju ze Sakskeje

Časopis »Sächsische Heimatblätter« wěnuje swoje prěnje čisło lětnika 2026 wupućowanju ze Sakskeje. Wudawaćelej dr. Lars-Arne Dannenberg a dr. Matthias Donath staj zestajiłoj přinoški wšelakich awtorow, kiž wěnuja so rozdźělnym aspektam emigracije ze Sakskeje do zamórskich krajow wot 17. hač do 20. lětstotka. Sto stronow wopřijaca publikacija w A4 formaće je bohaće ilustrowana z reprodukcijemi historiskich wobrazow a dokumentow kaž tež z načasnymi fotami. Zešiwk wobsahuje tež přinošk Trudle Malinkoweje wo wupućowanju Serbow z Hornjeje Łužicy do Awstralskeje a Texasa w 19. lětstotku. Foto na titulnej stronje, kotrež je zhotowił Mick Ampt z Melbourna, pokaza sobustawow serbskeju towarstwow w Awstralskej při wotkryću wopomnjenskeje tafle na rowje serbskeho fararja Handrija Kaplerja w južnoawstralskim městačku Mount Gambier w měrcu 2024.

Luka Golinski – »krom«, analogna fotografija, 2025

▶ Gymnaziasća zapust swjećili

Swój mjeztym 39. zapust su šulerki a šulerjo dwanateho lětnika Delnjoserbskeho gymnazija w Choćebuzu štwórtk, 28. januara, swjećili. Z dujerskej kapału na čole ćaha ćehnjechu chowancy kubłanišća po centrumje Choćebuza a pozastachu

na cyłkownje 18 městnach, zo bychu so dobroćelam a podpěraćelam dźakowali.

Dwanatkam Delnjoserbskeho gymnazija je zapust wjeršk jich poslednjeho šulskeho lěta­: Do zahajenja maturitnych pruwowanjow maja takrjec nadawk, z hudźbu, rejemi a wjesołej naladu zymu­ wućěrić.­

 

▶ Na ptačokwasnu bjesadu so zetkali

Žony, kiž so prawidłownje

na wysokich cyrkwinskich dnjach abo swójbnych swjedźenjach katolsku serbsku drastu woblěkaja, su so štwórtk, 28. januara, w Chróšćanskej Krawčikec hospodźe na ptačokwasnu bjesadu zetkali. Wosebje rjenje běše, zo móžachu Reginu Šołćinu z Konjec a Móniku Šołćinu z Pěskec w swojim kole witać. Wobě wšědnje serbskej chodźitej a móžeštej tuž wobdźělnicam tójšto radźić. Žony, kotrež běchu so

na zeńdźenje swoju wšědnu serbsku drastu woblekli, přichwatachu mjez druhim z Němcow, Brěžkow, Njebjelčic, Sernjan, Chrósćic abo Pančic-Kukowa. ­

Marie-Charlott Čornakec – »Dwór w mediteranym rumje«, februar 2026, wołojnik a drjewowe barbjenčki

▶ Wustajeńca ›Wuměłstwo zběrać a darić‹

We wobłuku aktualneje wustajeńcy ›Wuměłstwo zběrać a darić‹ je Sabine Kambach štwórtk, 18. decembra, w Budyskej galeriji Budissin hosćom předewšěm rozłožiła, zo steji na spočatku kóždeje zběrki wuměłstwo,

kotrež so kupcej lubi. Nimo toho hodźi so »stajnje jako indiwiduelny a unikatny dar«. Přehladka, kotraž je wědomje za kóždužkuli

móšeń kuratěrowana, ma

za to z nastorkom być.

Wustajeńca wopřijima­

mólby, grafiki, fotografije­,

ćišće, plastiki a debjenki na přikład Iris Brankačkoweje, Jutty Mirtschin, Christiana Bodeho, Lutza Jungrichtera, Isy Bryccyneje­, Borbory Wiesnerec, Matthiasa Webera a Roberta Metzkesa.

▶ Meditacija ›Genezis 2.0‹ wopytowarjam mólbu zbližiła

Wjerch Sixtinskeje kapały

we Vatikanje je swětoznaty. Sobotu, 20. decembra, mějachu ludźo składnosć, sej jón w serbskej Łužicy wobhladać. Instalacija ›Genezis 2.0‹ běše tole w Chróšćanskej wosadnej cyrkwi zmóžniła.

Ju běchu wosebje w spominanju na njeboh jednaćela Serbskeho šulskeho towarstwa Andreasa­ Ošiku zarjadowali, wšako běše wón iniciator tajkich projektow pod hesłom ›adventure tours‹.

Kóždu nóc wotući małe šerjenje zdypkom w dwanaćich. Wjesele šeri po hrodźe w Sowinje a wopyta swojeho přećela. To je šubut Šuhu, kiž bydli w dudławym dubje. Tola małe šerjenje soni wo tym, kak rjenje by było, hdy by swět tola raz wodnjo dožiwiło. Jenož jónu! Jako pak so jeho přeće njewočakowano spjelni, započnje so prawy dyrdomdej. Nic jenož za małe šerjenje!

Dokładnje 60 lět tomu lětsa je, zo wuńdźe ›Małe šerjenje‹ prěni raz w nakładnistwje Thienemann. Kniha bu mjeztym do znajmjeńša 44 rěčow přełožena a je nětko hornjoserbsce w nakładnistwje Veles wušła. Wona ma originalne ilustracije znateho ilustratora dźěćacych knihow F.J.Trippa.

W rjedźe ›Serbska biblioteka‹ wudawa LND wu­znamne twórby serbskeho literarneho herbstwa a načasneje literatury w němskej rěči. 14. zwjazk je wuběr twórbow basnicy Róže Domašcyneje. Wona steji za swójsku poetisku rěč, w serbšćinje kaž w němčinje. Mjez rěčomaj twori přechodne pasma – rědki fenomen. Jeje lyriske teksty »njewotbłyšćuja jenož jednu woprawdźitosć, hižo scyła žanu specifisce serbsku, ale woprawdźitosće w pluralu, potajkim wšelakorosć móžnych swětow«, wuzběhnje W. Koschmal w dosłowje wudaća. Přidała je swójskim tekstam přebasnjenja lyriki Jurja Chěžki (1917–1944), kotrež płaća jako spočatk a prěni wjeršk moderneje serbskeje poezije.

Štóž ma zajim na rěčnym kursu čěšćiny w Praze (16.7.– 13.8.) abo Čěskich Budějovicach (02.8.–24.8.), njech w Rěčnym centrumje WITAJ hač do 15.3.2026 swoje přizjewjenske podłožki woteda (Póstowe naměsto 2, 02625 Budyšin abo ). Wotpowědny formular a dalše informacije su na stronje www.witaj.de přistupne.

Som měł gluku. Som ga měł jaden rezerwěrowany: kalendaŕ ›Saspow/Zaspy 2026‹. Chtož sebje jen zawcasa skazał njejo, jo měł jano na adwentskich wikach w Zaspach dnja 21.12.25 pśez někotare góźinki cas, jen dostaś. Pótom jo był rozpśedany. Edicija pak jo była zasej ekskluziwna z 22 kusami ako nasćěnowy kalendaŕ (A3) za 15 € a z 10 kusami ako blidowy kalendaŕ za 10 €.

W Chóśebuzu-Zaspach bydlecy informatikaŕ a fotograf Martin Winzer jo stwórty raz fotografiski na njezaměnliwy part mólował 13 tšojenjow a idyl­kow, kótarež se wurědnje góźe ako mjasecne wobraze na lěto 2026. Wón jo dalšny raz derje wucuł cuśa a identitu how pśi Sprjewi bydlecych Chóśebuzarjow, kótarež na fotach póznaju: To jo naša, nam wósebnje bliska domownja.

Pěś widow jo wobrazowy awtor zasej wótmólował z ptaškoweje perspektiwy z pomocu tšuta. Tamne fota jo twórił ze spušćobnje wótšym wokom se wuchójźujucy pó w lěśe 1950 do města zagmejnowanej jsy. Teksty zaspickeje pratyje su zasej dwójorěcne, nimske a dolnoserbske. »Źěl města Chóśebuza ze serbskimi tradicijami« pódšmarnjo se tak ako łoni we wobyma rěcoma južo na titelowem boce, a na slědnem dodajo wudawaŕ mjazy drugim, až Zaspy »słušaju do amtskego serbskego sedleńskego ruma Bramborskeje. How bydle pśedewšym Serby. Zaspicke towaristwa woplěwaju stare nałogi swójich prědownikow.«