Wuznam słowjanskeho etnologi a čěskeho molerja Ludvíka Kuby (1863–1956) za serbske kulturne stawizny njehodźi so dowopisować – přewobšěrne su jeho skutki. Muzisce wobdarjeny hólc chcyše so stać z molerjom, staršej pak sej přeještaj, zo zabsolwuje solidne wukubłanje, tuž poda so na pišćelowu šulu do Prahi. Nimo studija hudźby namaka sej tam tež molerja, w kotrehož atelieru kotrymž prěnje nazhonjenja z profesionalnym molerstwom zběraše. Praha běše tehdy centrum čěskeho narodneho žiwjenja, wšudźe diskutowachu ideju słowjanskich ludow wo federatiwnym přetworjenju rakusko-wuherskeje monarchije do zwjazka runoprawnych ludow. Horjo so za narodne ideje so młody Kuba rozsudźi, cyłe swoje dalše skutkowanje wěnować słowjanskim ludam. Studiji hudźby zakónčiwši sej předewza, nazběrać žórłowy material za hoberski projekt, za kotryž pozdźišo w 16 zwjazkach pod titulom »Slovanstvo ve svých zpěvech«1 (Słowjanstwo w swojich spěwach) wozjewi.
Zo by hudźbny material wšitkich Słowjanow zběrał a dokumentował, poda so Kuba najprjedy do Łužicy2 a běše z hosćom hłowneje zhromadźizny Maćicy Serbskeje w Budyšinje. W swojich dopomnjenkach piše3, zo běše to lěta 1886 »prěnju srjedu po jutrach« a zo je so z »nadobnymi wótčincami zeznał«, mjez druhim z Bjarnatom Krawcom.4 A na druhim městnje piše: »Přińdźech do Łužicy prěni raz l. 1886, čemuž bě předchadźało bohate listowanje z Michałom Hórnikom. Z tym to wuswětlam, zo buch jara přećelnje přijaty wot Hórnika, přewodźany po měsće a wokolnosći (mjez druhim wulět na Čornobóh) a při dowěrnej rozmołwje w přećelnej dźěłanskej jstwičcy buch namołwjeny, zo bych so zapisał do wopomnjenskeje knihi. Mój hosćićel złoži moju kedźbnosć hnydom na Masarykowy zapis, kiž bě krótcy přede mnu tu był ...«5 Tomáš Garrigue Masaryk, pozdźiši prěni prezident ČSR, bě za čas swojeho studija w Lipsku Serbow wopytał a so 10.9.1884 do hóstneje knihi Maćicy Serbskeje zapisał.
