Zjednoćene staty Ameriki su kraj připućowarjow, kotřiž přijědźechu ze wšelakich kónčin, často jenož jako mała horstka, bórze wšak ličbu prěnjotneho wobydlerstwa překročichu a cyle nowu kulturu natwarichu. Tutón znaty fakt wšak njepłaći jenož za ludźi, ale tež za hinaše družiny. Najznaćiši připućowar ze srjedźneje Europy sta so – karp. Mjeztym, zo su stawizny wo serbskich wupućowarjach, kotrychž přiwjedźe w 1950tych lětach Jan Kilian do Ameriki1, jenož we małym dźělu Texasa znate, je so migracija srjedźnoeuropskich karpow stała z wobstatkom tež tučasnych ameriskich stawiznow.

Před někotrymi lětami sym so na slědźenskim projekće wobdźělił, kotryž wěnowaše so móžnosćam ekonomiskeho zwužitkowanja rybarskich tradicijow w srjedźnej Europje.2 Hatarstwo a sportowe rybarstwo smy z kolegami na spočatku awtomatisce začuwali jako fenomenaj, kotrejž staj z narodnej a regionalnej identitu wusko zwjazanej. Prapřičina bě cyle wěsće tradicija patoržicoweho karpa, kiž w (sekularizowanych) Čechach přeco hišće k hodam słuša. Přetrjeba słódkowódnych rybow drje w Čěskej skerje spaduje, ale karp je bjez změny dale pozitiwnje začuwany wobstatk čěskeje kultury.

Přećel z Drježdźan, kotryž moju lubosć k Serbam derje znaje, je mi škleńčku mjedu darił. Wona běše wot pčołarja widźomnje słowjanskeho mjena z katolskeje wjeski w srjedźišću serbskeho sydlenskeho ruma. Na etikeće bě hordźe napisane: »Deutscher Honig aus der Lausitz«.

Njewuznaju so w narodnosći mjedu. A wěm jenož mało wo pčołarstwje. Ćim wjace prašenjow je so mi we hłowje wurojiło. Je mi jasne, čehodla zhotowjerjo žiwidłow swoje produkty z atributami woznamjenjeja. Derje wubrany atribut pomha, předań wo dźesatki procentow zwyšić – »belgiska« torta předawa so wjele lěpje hač jenož »torta«. Dla toho su geografiske woznamjenjenja pochada druhdy samo přez zakoń škitane. Šampanske wino abo čěske piwo smě so jenož w jasnje wobmjezowanej kónčinje produkować. Certifikat pochada ma jako znamjo kwality słužić (a z tym druhdy wyšu płaćiznu wosprawnjeć). W Europskej uniji předawany měd dyrbi tuž wěste wuměnjenja spjelnjeć, napismo »Honig aus Nicht-EU-Ländern« woznamjenja přetrjebarjej, zo móže produkt nišu kwalitu měć. Čehodla pak njemjenuje so měd »łužiski«? Historiski kraj je w pomjenowanju wostał, ale jenož jako prepozicionalny atribut. Přetrjebar wě, zo leži Łužica w EU, abo nic? A jeli to njewě, čehodla njekupi sej »sakski«, abo hnydom »europski« měd?