Viktor Zakar

zastupujucy wjednik Rěcnego centruma WITAJ a wótrědnik RCW za Dolnu Łužycu

Na zmakanju polyglotow   Foto: Momčil KaragjozowWót 29. maja do 2. junija jo se w słowakskej Bratislavje na góspodaŕskej uniwersiśe wótměło zmakanje polyglotow, na kótaremž jo se wobźěliło wěcej ako 650 wobźělnikow z wěcej ako 50 krajow. Lětosne zarědowanje jo stojało pód patronatom Słowakskeje komisije za UNESCO, 2019 – mjazynarodnego lěta domorodnych rěcow, ministaŕki kubłanja, wědomnosći, slěźenja a sporta Słowakskeje Martiny Lubyoveje, rektora góspodaŕskeje uniwersity w Bratislavje Ferdinanda Daňa, šołty Bratislavy Matúša Valla a pśedsedarja bratislawskego samozastojnskego regiona Juraja Droby. Wósebnosć zarědowanja jo, až sy mógał póznaś luźi z cełego swěta, kótarež źěle lubosć k rěcam a kótarež njejsu nuznje byli pówołańske linguisty.

W kuždem wokognuśu sy mógał pśejś z jadneje do drugeje rěcy a zwucowaś. Na programje jo była bogata licba źěłaŕnjow, mjazy drugim kak jo engelska rěc wordowała swětowa rěc abo kak jo Zamenhof wuwił esperanto. Jo se powědało wó technikach wuknjenja rěcow, wósebnosći wšakorakich rěcow, wopacnych pśijaśelach a rěcnej kórśe swěta.

Viktor Zakar Foto: Gregor Wieczorek»Mooinjer Veggey« groni se lutkam na kupje Man. »Lutki« maju wósebnu móc a su za luźi widobne, jano gaž kśě. Někotare su złosne, druge pomagaju rad. K »lubosnym lutkam« słušaju cłonki rowno tak pomjenjoneje organizacije, kótaraž jo nosaŕ styrich kubłanišćow z celom mansko-keltisku rěc rewitalizěrowaś: Possan Cloie – kupka, źož starjejše a źiśi gromaźe wuknu pśez zarědowanja, grajkanje a spiwanje, dwě źiśowni a zakładna šula »Bunscoill Ghaelgagh« w St. Johnsu, jadnučka z manskeju wuwucowańskeju rěcu. Wóna jo zachopiła 2001 ze 9 wuknikami, źinsa ma něźi 70. Pózdźej mógu starše wukniki se kubłaś bilingualnje w dwěma pśedmjatoma na gymnaziumje w Peelu.

Manšćina jo wótemrěła ako prědna rěc južo w 1970tych lětach. Zachadaś jo zachopiła južo w 19. stolěśu ako »rěc głupakow«. Pśi minjenju rěcy jo nastał zwisk mjazy maminorěcnymi a aktiwistami, což jo wjadło do gibanja, kótarež jo rozkwitło w 1990tych lětach. 1992 jo był prědny manski rěcny zastojnik wumjenjony. Wón nawjedujo »wandrujuce ceptarje«, kótarež póbituju mansku rěc ako fakultatiwny pśedmjat w šulach pó cełej kupje.