»Z čimž njebě tehdy nichtó ličił: Wulke zhromadźenstwo namrěwcow staješe naroki na Njepilic statok.«

Towarstwo Njepilic dwór Rowno wobchowa namrěwstwo prěnjeho serbskeho ludoweho spisowaćela Hanza Njepile

Wosrjedź woknješka w komorce holanskeje chěžki wisa taflička, před kotrejž šulerjo pozastanu. Na njej napisane hrónčko »Ten głod jo todla jara zły« pochadźa wot Hanza Njepile z Rownoho (1766–1856) a jewi so mjez jeho dopomnjenkami, kotrež bě połbur w Slepjanskej serbšćinje napisał. Z nich zhonimy wo času wulkeho hłodu w lětomaj 1770/71, wo chudobje a tradanju wšědneho dnja, ale tež wo wjele druhich podawkach. »W tutej stwičce měješe ludowy spisowaćel swój kućik za pisanje. Tehdy su ludźo hišće z husacym pjerom a čornidłom pisali«, rozłožuje Karin Krawcowa němskim a pólskim šulerjam, kotřiž wobdźěla so na projekće »Pisać kaž Hanzo Njepila«. Wot lěta 2015 přisłuša wučerka a něhdyša nawodnica Trjebinskeje zakładneje šule towarstwu Njepilic dwór Rowno, a rady šulerjow na tajke projekty wita.

Runje je dźesać šulerjow z Běłowodźanskeho gymnazija Lew Landau a ze zakładneje šule čo. 2 w pólskich Żarach z hosćom na dworje. Woni zeznajomja so z Njepilowym žiwjenjom, ze žiwjenjom prěnjeho serbskeho ludoweho spisowaćela. »Tajki projekt nas jara wobohaća, spěchuje dorozumjenje mjez ludami a kulturnu wuměnu. Runje tu blisko hranicy je to wažne«, měni Aurelia Sporys, wučerka za němčinu w Żarach. Česći sej žiwjenje Njepile, a runje tak dźe so šulerkomaj z gymnazija w Běłej Wodźe. Wonej dźiwatej so přez jeho wysoku starobu a wobdźiwatej jeho hač do dźensnišeho zdźeržanu chěžu. W starobje 40 lět bě wón ju 1806 w Rownom natwarił, 200 lět pozdźišo poradźi so rekonstrukcija, kotraž wotpowěduje do dalokeje měry originalej. Na to towarstwo lětsa dopomina a woswjeći hnydom štwory jubilej: 260. narodniny Hanza Njepile, jeho 170. posmjertniny, 220. róčnicu natwarjenja jeho kładźiteho bydlenskeho doma kaž tež statoka a 20 lět rekonstrukcije historiskich twarjenjow na burskim dworje w Rownom.

Towarstwo ›Kólesko‹ wuda prěni dźěl Slepjanskeje chroniki – dalšej dźělej sćěhujetej

Helmut Hantšo (1938–2021) horješe so za stawizny a za łužiske powěsće. Wón bě dokładny a akribiski zběraćel. Wjele wo stawiznach swojeje ródneje wsy Slepo zachowa wón rukopisnje. Wot 1990 do 2001 běše wón prěni swobodnje woleny wjesnjanosta w Slepom po zjednoćenju Němskeje. Jemu wěnuje towarstwo ›Kólesko‹ Slepjansku chroniku.

Prěni dźěl, kotryž wobsahuje 379 stron, aktualnje wudadźa. Wo nastaću, motiwaciji, wobsahach a dohladach do přichoda rěčeše Andreas Kirschke ze synom Hartmutom Hantšom. Wón je předsyda towarstwa ›Kólesko‹.

Ze załoženjom towarstwa ›Kólesko‹ 2011 mějachmy šansu Slepjanske stawizny intensiwnje a wobšěrnje dokumentować. Wšako zjednoća naše towarstwo zajimcow rěče kaž tež stawiznow. Hižo do 2011 nahromadźach wjele wo wsy Slepo. Nětko rozšěrjach swoje rešerše na wšelake archiwy – měšćanske, krajne, statne a priwatne. Prěnjotnje měješe wobrazowa chronika wo 750lětnym wobstaću mojeje ródneje wsy Slepo nastać. Tola přińdźe hinak.