Serbski institut druhu lětušu Serbsku debatu wuhotował
Něhdźe 70 ludźi sćěhowaše 18. měrca 2026 Serbsku debatu na žurli Budyskeho Serbskeho domu, wot nich něhdźe 30 wosobow přez livestream. Powitał je hosći dr. Roland Löffler, direktor Sakskeje krajneje centrale za politiske kubłanje. Moderaciju wječorka přewzaštej dr. Lubina Malinkowa a dr. Theresa Jacobsowa, stawiznarka a kulturna wědomostnica Serbskeho instituta. Hosćo na podiju běchu Milena Šołćic, studentka sorabistiki, Sylwija Šěnowa, wučerka Serbskeho gymnazija a awtorka, Jan Bělk, hudźbnik, komponist a předsyda Zwjazka serbskich wuměłcow, kaž tež Syman Pětr Cyž, jednaćel Ludoweho nakładnistwa Domowina.
Lubina Malinkowa předstaji w swojim zawodźe literaturu jako měritko a indikator za witalitu a byće serbskeho ludu, kajkež je hižo z časa Ćišinskeho znate. Aktualne perspektiwy serbskeje literatury běchu jedne z centralnych prašenjow wječora. Moderatorce pokazaštej na nowu dynamiku literatury, na přikład přez nowe digitalne formaty, nowe přełožki a załoženje noweho nakładnistwa. Serbska literatura pak steji tež před wulkimi wužadanjemi, kaž su to spadowaca ličba čitarkow a čitarjow, woteběrace rěčne znajomosće, konkurenca přez nowe medije a njespokojace financowanje serbskeho literarneho tworjenja.
Sobotu, 7. měrca, wopyta něhdźe 30 zajimcow Dźeń archiwow w Serbskim instituće w Budyšinje, hdźež wobdźělištej so Serbski kulturny archiw a Serbska centralna biblioteka znowa na cyłoněmskim akciskim dnju. Popołdnjo zahaji dr. Lubina Malinkowa ze zawjedźenjom do noweje kabinetneje wustajeńcy »Wěru a pismo šěrić«. Wustajeńca informuje (hišće hač do kónca lěta) we foyeru Serbskeho instituta wo žiwjenju a skutkowanju Henrietty Cathariny von Gersdorf (1648-1726), kotraž je bytostnje wuwiće serbskeho pismowstwa spěchowała. Po wjedźenju přez biblioteku a do magacinow archiwa přizamknje so lětuša wosebitostka: pod motom »pokaž a powědaj« (jendźelsce show and tell) běchu wopytowarjo zajimawe dokumenty ze swójbnych stawiznow sobu přinjesli.
Na Dźeń archiwow běchu durje Serbskeho kulturneho archiwa a Serbskeje centralneje biblioteki šěroko wočinjene. Foto: Madlen DomašcynaK tomu rozprawjachu swoju stawiznu a móžachu so sobudźěłaćerjow Serbskeho instituta za pozadkami prašeć. Sobudźěłaćerka fotoweho archiwa předstaji žadne fotografije z priwatneho zawostajenstwa, na kotrychž je hobbyjowy fotograf katolske posmjertne wobrjady w 1950tych lětach dokumentował z perspektiwy přewodźaceho. Dale dóstachu zajimcy dohlad do poezijowych albumow (na př. Miny Witkojc), swójbnych fotowych albumow, hóstnych knihow (na př. serbskeho duchowneho, skutkowaceho w Rudnych horach), listowanjow hotowarnče a dalšich dokumentow. Zajim bě wulki a čiła rozmołwa so wuwi. Nimo toho poskići biblioteka antikwariske knihi, a tež originalne serbske nowiny z 1950tych do 1960tych lět běchu prašane.MADLEN DOMAŠCYNA
29. nowembra wotmě so lětuši Institutny dźeń Serbskeho instituta w Budyskim Serbskim domje. W połnje wobsadźenej žurli slědowaše něhdźe 70 zajimcow štyrjom přednoškam. Prěni raz powita zastupjer SMWK, Jörg Logé, kotryž je zdobom předsyda kuratorija Serbskeho instituta, hosći. Dalši nowum běše prezentacija wulkoformatowych wědomostnych posterow, w kotrychž předstajichu so wosebje projekty ze srědkow třećich, na př. wuwiće předčitanskeje funkcije a rěčne spóznawanje, projekt «Digitalny portal serbskich a Łužiskich rěčnych a kulturnych krajinow», wotrjad za regionalne wuwiće a škit mjeńšin kaž tež koncepcija registra za serbske kulturne herbstwo. Beno Bělk wjedźeše lětsa přez popołdniše zarjadowanje, kotrež ja dale přistupne jako livestream na youtube-kanalu Serbskeho instituta a je so dotal hižo 201 (staw: 14.12.23) razow wotwołało. Na městnje je so simultanje do němčiny tołmačiło.
Prof. dr. Hauke Bartels, direktor Serbskeho institutaK jednotliwym přednoškam:
