Ideja za zhromadne ekskursije serbsce wuknjacych je hižo w běhu lěća 2025 nastała, hdyž so lektorce serbšćiny w Drježdźanach, Lubina Hajduk-Veljkovićowa, a w Praze, dr. Katja Brankačkec, wo swojim dźěle wuměnještej. Nazymu přidruži so dr. Lubina Malinkowa, tehdy hišće jako docentka na Lipšćanskej sorabistice skutkowaca. Wona namjetowaše hižo za zymski semester 2025/26 zhromadnu ekskursiju do Slepoho, kotraž je so lětsa w januarje wotměła.
17. a 18. apryla 2026 zetkachmy so potajkim na druhu wuprawu, nětko w Praze. Program bě w čiłej wuměnje mjez Prahu, Drježdźanami a – mjeztym – Budyšinom nastał: Lubina Malinkowa wosta nam swěrna, hačrunjež hižo w Lipsku jako docentka njeskutkuje. Tež Juliana Kaulfürstowa, kotraž bě hižo w Slepom pódla, přijědźe do stowěžateho města na wopyt.
Prěni dypk na programje bě wopyt w Sakskim kontaktnym běrowje. Tutón ma we Łužiskim seminarje swoje sydło a bu nam wustojnje wot nawodnicy běrowa, knjeni Jozefiny Ofner, předstajeny. Po přestawce słyšachmy přednošk Lubiny Malinkoweje wo Michale Hórniku a jeho skutkowanju jako słowjanski dušepastyr we Łužicy a w Drježdźanach. Wječor pokaza nam městopředsydka Towarstwa přećelow Serbow (SPL) Eliška Oberhelová někotre drohoćinki Hórnikoweje knihownje: rukopisy »Serbowki«. Nimo toho zaběrachmy so z dalšej planowanej temu ekskursije: z reporterom a přełožowarjom Jurjom Wićazom. K tomu běchmy sej hižo w předpolu někotre teksty přečitali. Nazajtra podachmy so na jeho slědy po Praze.
Kónc meje wotmě so wot Budyskeho Serbskeho instituta organizowane zetkanje sorabistiskeho dorosta – lětsa w mjeztym hižo zwučenej digitalnej formje. Chcyła pak hnydom na započatku podšmórnyć, zo widźu w tutym rozrisanju tež šansu za přichod, dokelž móže tuta forma wjace wobdźělnikow zapřijeć. Diskusije pod zdalenosću po mojim zdaću njejsu ćerpjeli. Organizaciski team (Theresa Jacobsowa, Robert Lorenc a Lubina Malinkowa) bě program na tři dopołdnja a popołdnja rozdźělił, z móžnosću so hišće po přednoškach swobodnje wuměnjeć. To bě dosć intensiwne, ale štóž je sej na wšě tři dny čas wzał a wšitko wot započatka hač do kónca naposkał, njeje so zawěsće wostudźił. Někotři su tež »jenož« jedyn dźeń pódla byli, a tež to bě witane a wurosće z toho dosć wažnych přinoškow do diskusije.
Wobdźělenje bě zwjeselace bohate: Třinaće přinoškow bě přizjewjenych, wjetšina referatow pak měješe wokoło dwaceći posłucharjow, rjad sobudźěłaćerjow Serbskeho instituta, ale tež někotři žurnalisća z Delnjeje Łužicy běchu pódla, diskutowachu a radźachu młodym slědźerkam a slědźerjam.
Młodźi slědźerjo přińdu z najwšelakorišich studijnych předmjetow – a runje tuta interdisciplinarita a tuž wšelakorosć metodow a kutow wobkedźbowanja wěcy jara tyje. Štož mje pak znowa jara zwjeseli, bě kedźbyhódna kwalita přinoškow. Bohužel njebě tónkróć literarno-wědomostny a rěčespytny dorost tak derje zastupjeny. Snadź pak bě tež tohodla tak wulka »podobnosć« centralnych prašenjow w hewak dosć wšelakorych přinoškach.
