Sym w katolskim dźělu Hornjeje Łužicy žiwa a kruće ze stawiznami, literaturu a kulturu našeho regiona splećena. W rozmołwach ze swojim wujom, kotryž so nimo swojeho wužadaceho powołanja jako katolski duchowny w Ralbicach wobšěrnje ze stawiznami katolskich Serbow zaběra, storčichmoj na Serbsku katolsku hólčinu w Radworju. Towarstwo je dźensa lědma w Serbach znate.

Při rešeršach w Serbskej centralnej bibliotece při Serbskim instituće kaž tež w diecezanskim archiwje Mišnjansko-Drježdźanskeho biskopstwa w Budyšinje zwěsćich, zo eksistuje wo tutej temje jenož mało literatury. Tuž zepěram so přewažnje na wšelake wudaća časopisa »Katolski Posoł« kaž tež na dalšu serbsku a němsku literaturu, hdźež sym informacije wo Serbskej katolskej hólčinje nadešła a objektiwny wobraz wo tutym towarstwje zdobyła.

Załoženje Radworskeje hólčiny

Po přikładźe sportowych cyłkow w słowjanskich krajach załoži so 1920 we Łužicy prěnja jednotka Serbskeho Sokoła. Hač do lěta 1930 bě jich 21 jednotkow. Sokołske jednotki přisłušachu 1923 załoženemu »Łužisko-serbskemu sokołskemu zwjazkej«. Serbski Sokoł pěstowaše kontakty do słowjanskeho wukraja a wobdźěleše so na wjacorych wšosłowjanskich Sokołskich zetkanjach a kongresach we wukraju, mjez druhim w Praze a  Poznanju. Spočatk 1930tych lět přiběrachu we Łužicy konflikty mjez čłonami Sokoła a němskich militaristiskich zwjazkow. Katolska wyšnosć bě hižo do toho kritisce na skutkowanje Sokoła zhladowała, dokelž so w zwjazku zdźěla anticyrkwinske tendency zjewichu. Přestrukturowanje zwjazka 1929 do třoch župow, při kotrymž so wšitke katolske jednotki do jedneje župy zjimachu, zawěsći jenož za wěsty čas dalšu eksistencu Sokoła. Politiske połoženje přiwótři so po dobyću wólbow do Němskeho Reichstaga přez nacionalsocialistow w januarje 1933. Tohodla wustupichu w měrcu samsneho lěta katolske jednotki ze sokołskeho zwjazka. Měsac pozdźišo rozpušći so Serbski Sokoł.²