›KWESTIA KOBIECA 1550–2025‹

Z Muzejom za moderne wuměłstwo we Waršawje (Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, skrótka MSN) ma pólska stolica wot njedawna centralne městno za rozestajenje z načasnym wuměłstwom. Institucija bu drje hižo 2005 załožena a dźěłaše wjele lět w prowizoriskich rumnosćach, prjedy hač njepřećehnje 2024 do swojeho noweho twarjenja w centrumje města. Wot US-ameriskeho architekta Thomasa Phifera naćisnjeny nowotwar při Dróze Marszałkowskeje sadźa ze swojej redukowanej, swětła přepławjenej architekturu wědomje na zdźeržliwosć a wotewrjenosć. Z cyłkownej płoninu ně-hdźe 20.000 kwadratnych metrow skići dom rum za wustajeńcy, filmowe programy, performancey kaž tež zjawne debaty.

Pod nawodom wuměłstwoweje historikarki a kuratorki Joanny Mytkowskeje sćěhuje muzej programej, kotryž zwjazuje wuměłsku praksu z towaršnostnej refleksiju. Zběrka wopřija pólske kaž mjezynarodne wuměłske pozicije a kładźe wosebite ćežišćo na politisce angažowane, feministiske a eksperimentalne wuměłstwo. Nowotwar bu we Waršawje intensiwnje diskutowany: Mjeztym zo začuwaja někotři jón jako přestrózby, widźa druzy w jeho formalnej jasnosći wědomy napřećiwny model k symbolowym architekturam kaž je tole na přikład jenož někotre metry wot muzeja zdaleny stalinistiski twar Doma kultury a wědomosćow. Runje tuta napjatosć čini dom ke kmanemu městnu za wustajeńcy, kotrež traděrowane naratiwy do prašenja stajeja a nowe perspektiwy wotewrja.