Kumštna inteligenca a wulke rěčne modele su w poslednich lětach dźeń a wjace diskutowane. W zwisku ze słownikarstwom njemóhli napřećiwki poprawom wjetše być: Na jednym boku so přeco hišće słowniki w knižnej formje wudawaja, na druhim boku mamy awtomatiske přełožowarske nastroje, tak zo by móhł čłowjek nimale wěrić, zo je čas słownikow bórze cyle nimo abo zo budu so słowniki awtomatisce wot kumštneje inteligency zestajeć.

Runje w dobje tutych na­přećiwkow smy zahajili naš projekt Mudra 2.0, t.r. digita­li­zowa­nje, rewidowanje a do­kón­čenje hornjoserbsko-čěs­­­­ke­­­­ho słownika Jiříja Mudry (1921–2009).¹ Zdobom dokónčichu kolegojo na Słowjanskim instituće Čěskeje akademije wědomosćow někotre wulke słownikowe projekty² a přemyslowaše so wo dalšim digitalnym puću za tutón material. Kak měł słownik w našej dobje wupadać, što sej wužiwarjo přeja, što trjebaja? Kak móža nam nowe technologije snano leksikografiske dźěło wolóžić, kajke nowe móžnosće nam technologije wotewrěja? Prašenja, kiž sej zawěsće jenož my njestajamy, ale słownikarjo po cyłym swěće.

Našemu přeprošenju³ na dźěłarničku »Słowniki w swěće modernych technologijow« sćěhowachu tuž mnozy znaći leksikografojo, kiž so hižo lěta z prašenjemi kompjuterowe­­je linguistiki zaběraja: z twa­rjenjom wulkich rěčnych korpusow a z (poł)awtomatiskim čerpanjom datow z tajkich za słowniki, z kompleksnymi słownikowymi portalemi (FRAN)⁴ ze zestajenjom wosebitych słownikow (na př. słownikaj walency Vallex a NomVallex),⁵ słownikow dialektow (pola nas je to na př. datowa banka słowow karpatskich narěčow Ivana Pankěviča), słownika starocyrkwinosłowjanšćiny GORAZD⁶ atd. Program přiwabi mnohich wědomostnikow jenož k připosłuchanju – zdaše so, zo je tema dźěłarnički zajimawa tež za dalšich rěčespytnikow, nic jenož leksikografow.