Baseń Helgoland – Łužica słuša drje k najčasćišo mjenowanym twórbam Jakuba Barta-Ćišinskeho. Wona jewi so we wučbnych materialijach, filmach wo basniku a interpretuje so we wšelakich nastawkach, tež w Rozhledźe.¹ Z literariskim motiwom kupy, kotryž je Ćišinski wospjet wužiwał, je so mjeztym přez lětdźesatki tójšto wuměłcow a wědomostnikow na wšelake wašnje rozestajało, motiw tematizuje so tež w nowšich sorabistiskich literarnowědnych přinoškach.² Kak pak je k spočatnje naspomnjenej twórbje dóšło?

Ćišinski wuleći sej 1893 k Sewjernemu morju a namaka tam inspiraciju za cyły rjad basnjow, na přikład za Mórski hymnus, Čerwjenu skału na kupje Sylt abo za Samotnu kupu. Twórba Helgoland – Łužica wozjewi so 1895 w časopisu Łužica. Je prawdźepo­dobne, zo je Ćišinski w běhu swojeje wuprawy tež Helgoland wopytał. Tón wotpowěduje ze swojimi čerwjenkojtymi skaliznami idealnje poetiskemu wobrazej wo »kup[je] mólčk[ej] wosrjedź wulkoh morja«, kaž wužiwaše jón awtor hižo w swojej basni »Moje serbske wu­znaće« z lěta 1892.³ Helgoland leži dźě tež ze wšěch »němskich kupow« najdale zdaleny wot pobrjoha.⁴