Ginkgo-bomy na mójej droze

INGRID HUSTETOWA

Ako jo mě wjednica Šule za dolnoserbsku rěc a kulturu pšosyła, se na dokumentariskem filmje k 25. jubilejoju šule wobźěliś a něco z mójogo wósobinskego glědanja groniś, som se dłujko rozmyslowała. A naraz – pó wěcej ako 20 lětach wuwucowanja w tej šuli, zasej raz pó mójej droze ducy k wucbje, južo na stupnicy do togo cesći dostojnego twarjenja – jo se mě bytšniło. Som se pówobrośiła k mójej droze, pózacyniła wócy a mě jo skócył wobraz do głowy ...

Toś ta šula mě napórujo dobre zacuśe. Stoj ga pśisamem kaž kamjenišćo w mórju ze swójimi njewomucnymi, kaž mroja pilnymi procowanjami wó wuskoboźenje dalejwobstaśu dolnoserbskeje rěcy pśipomagaś, wobstawnje se stajajucy wšakorakim falšnym nabajanjam. Serbska rěc jo něco, což jo južo pśecej było, něco starego a spócetnego. A wóna jo gódna a wopšawnjona tudy byś a wóstaś.

Mója droga, źož wěcej ako 20 lět bydlim, njedaloko wót teje šule, źož wěcej ako 20 lět wuwucujom, jo Bonarska droga. Wónej stej se bliskej, ta serbska šula a ta droga z tym serbskim mjenim. Chójźim rad pó mójej droze z jeje pyšnymi starymi fasadami. Wšake bydleńske domy stoje pód šćitom pomnikow, rowno tak ako tencasny Bonarski młyn.

Pśedewšym lubujom tu drogu w nalěśu, gaž kwitu te z dalokich stronow zawjeźone ginkgo-bomy. To domorodne a to něga raz cuze eksistěrujotej měrnje pódla se. A to jadno to druge wurědnja a nawopak. Někak jo tak ako ze serbskeju a nimskeju rěcu.

Lubujom rěcy. Pśi tom jo dolnoserbska rěc něco wósebnego, něco, což ma se wobzwarnowaś. Som ju mimo mójeje mamineje nimskeje rěcy ze źiśecych lět słyšała – pśedewšym w šuli, a pitśku teke casy we jsy, w Bórkowach. Te ak su tam serbski powědali, su za mnjo tencas starše luźe byli. Mjaztym som sama starša. A dolnoserbska rěc jo pśecej hyšći how a pśi mnjo. Rowno tak ako ginkgo-bomy na mójej droze. To domorodne ako to něga raz cuze.