Zachad 2170

Hartmut S. Leipner

W lěśe 2170 swět zajźo. Tomu njewěriśo? Nowy Casnik jo rozpšawił, až prof. "Nostradamus" Lewaszkiewicz z póznańskeje uniwersity jo z dokradneju kompjuteroweju simulaciju wědomnostnje dopokazał, až serbstwo, naš serbski swět, źo kamsy 2170. Pólski "wěšćaŕ" sorabist pósuźijo situaciju tak: Górnoserbska rěc jo „wót wótemrěśa wobgrozona“ a dolnoserbšćina jo južo „mrějuca rěc“. To njejo nowosć, ale wón měni: Wobej rěcy rowno dodychujotej a jo jima dokradnje až do 2170 wěsta smjerś pśisuźona.
Ja by gronił, z nimskim góspodarstwom źo zasej doprědka w lěśe 2170, za tym až 40 milionow luźi jo w zachadnych 150 lětach z Bliskego pódzajtša pśišło. Z wusokonimšćinu źo ale na kóńc, „kanaksprak“ jo rozšyrjony. Zwězkowy kanclaŕ Abdullah Ibrahim jo nałožył nowy program WILLKOMMEN za 18,6 milionow tolarjow, aby zasej wóžywił nimšćinu. Wuglěda špatnje.
W januarje wónego lěta wujźo slědny wirtuelny numer Serbskich Nowin, pón cysto w nejmodernjejšej denglišćinje. Slědne wusćełanje serbskego rozgłosa pśiźo w śichem casu z rědnymi žałobnymi kjarližami, se wě, pśidatnje z dengelskimi tekstami na holografiske displaye.
„Prognoze su wobśěžne, wósebnje což pśichod nastupa.“ To ma byś wugrono dańskego fyzikarja Nielsa Bohra. Rěc njejo fyzikaliski eksperiment zakładnego praktikuma, kótaryž se dajo jadnorje simulěrowaś. Ze spěšnosći elementarneju źělkowu móžom suźiś, ga gromadu prasnjotej. Lěc a gdy rěc kamsy źo, nichten njamóžo pśedpowěźeś. To njejo wědomnosć, ale skerjej orakel.
Móžomy jano něntejšnu situaciju wopisowaś. Zawěsće prognoze njezamógu wěcej ako tuchylne gódanja pówoblicyś a do pśichoda pśedlejšyś. To jo wjelgin problematiske, až wobstojnosći mógu se malsnje změniś. Chto wěrjašo w nalěśu 1989, až DDR njedožywijo swój 41. jubilej?
Co móžomy z togo wuknuś? Gaž se nic njezměnijo, pótom našej serbskej rěcy buźotej zgubjonej. Ale kak groni wjerch Pückler, „to, což njejo spušćone, njejo zgubjone“. Mamy hyšći šanse, musymy změniś wobstojnosći. Trjebamy nowe, inowatiwne pśistupy. Serbstwo musy se stawje znowa wunamakaś, pón wóstanjo teke zajmne za młode luźe. Teke něco wjelgin symplego by pomogało: Powědajśo serbski! Doma! Ze źiśimi! Howac by póznański rěcywědnik pšawje měł a swětło buźo za slědnego Serba w lěśe 2170 wušaltowane.