Deyzidoxs

Herbstwo młodych rockerow

Clemens Škoda

Mjeztym znaje skoro kóždy młodostny w Serbach Deyzidoxs. Někotrym čitarjam Rozhlada pak snano tute zapřijeće hišće ničo njepraji. Mjeno skupiny běše inspirowane wot jednoho lěkarstwa: «Daniel, spěwar ćělesa, wza sej raz tak mjenowanu ‹čerwjenu lisćinu› a pytaše za mediciniskim srědkom, kotryž někak ze swojej skutkownosću hudźbny směr Deyzidoxs wopisa. Medikament wupraja so někak tak, kaž my jón pisamy. Tak prawje to pak wjac njewěmy», rjekny gitarist Marian.
Deyzidoxs wšak woznamjenja dźensa wjac hač jenož jednu łužisku kapału. Deyzidoxs su serbsku koncertowu a młodźinsku kulturu w minjenych 12 lětach signifikantnje sobu wobwliwowali. Přez wěste samozrozumjenje, sebjewědome skutkowanje na jewišću a wosebje přez wuměłske wuprajenja k towaršnostnym zjawam skutkuje tuta hudźbna skupina dale sylnje na serbski młodźinski duch, byrnjež hižo nowše hibanja byli. Deyzidoxs steja kaž pomnik za žiwjensku radosć w młodźinskim času, za serbsku zhromadnosć, za hordosć być Serb a tež za angažement w towaršnosći. Skupina je so z tutym wašnjom stała z awtentiskim idolom tójšto serbskich młodostnych a ma z tym skoro hižo status instancy w młódšej generaciji.
Zrodźiła je so skupina w lěće 2001. Wotchad dobreho přećela na lěto do Ameriki běše hudźbnikam z nastorkom k wobspěwanju přećelstwa. Nimo prěnjeho swójskeho spěwa hrajachu woni wšelakore přewzate «hity». Spočatna formacija wobsteješe z Wotrowčanow Tomaša Jurka, Marka Njeka, Mariana Wjenka, Worklečana Mareka Rjelki a Jaworčana Daniela Bětnarja.
Hudźba běše wot wšeho spočatka twjerda a probowaše so w pódlanskej chěži na Wjenkec statoku we Wotrowje. Wosebje gitary, spěw a keyboard wučinješe sound. Tehdy rjadowachu so tež hišće tačelaki (Turntables) k instrumentarijej skupiny. Posłužbowar tutych běše Mathias Čižank z Jawory, kotryž so w lětomaj 2002–2003 do Deyzidoxs integrowaše. Jemu wěnowany spěw «Mati deluxe» naby po někotrych koncertach kultowy status, a připosłucharjo žadachu sej jón zas a znowa w přidawkach. Lěta 2002 Tomaš Jurk woteńdźe, jeho naruna Stefan Herz z Budyšina. W samsnym času přidruži so gitarist Florian Jurenc z Pančic-Kukowa. Wulkohitaj «Přećeljo» a «Domizna» móžetej so tutej fazy skutkowanja w stilu crossover přirjadować. Wonej so tež dźensa přeco zaso w młodostnych kruhach spěwaja kaž ludowy spěw a móžeš rjec, zo stej to dotal najznaćišej twórbje skupiny.
W lětach 2003–2008 koncertowachu Deyzidoxs často tež zwonka katolskeho regiona Łužicy, na př. w Choćebuzu, Łakomej, Drježdźanach, Freibergu, Döbelnje, Lipsku, Praze, Opolu, Poznanju, Szczecinje a Ostródźe. Za Serbow stachu so Deyzidoxs, zdźěla z pomocu Załožby za serbski lud a Domowiny, z wažnym pósłancom «hinašeje/alternatiwneje» kultury. Skupina sej přez tute wustupy tójšto nazhonjenjow nazběra a so tak tež w kwaliće poněčim sprofesionalizowa. W tutych lětach přećahnychu tež probowe rumnosće z Wjenkec pódlanskeje chěže najprjedy k Njekecom a potom do něhdyšeje šule. Nowy Deyzidoxs-domicil ležeše wotnětka w njeposrědnjej bliskosći sydła Wotrowskeje młodźiny – kluba O². Tuž běše tež logiski sćěh, zo zidentifikowa so runje tuta wjesna młodźina sylnje ze skupinu. 2007 dóńdźe k dalšej změnje při bijadle: Nowy bijer běše Jan Čórlich z Hruboćic.
Hudźbnicy wokoło Daniela Bětnarja hajachu tež přeco hižo sylne zwiski k Nukničanskej barace. Tam koncertowachu w lěće 2003 a 2008 na znatym «Nukstocku». W małym róžku 2009 sćěhowaše tak mjenowany «record release koncert» w barace, z čimž běše nowa tačel «Miserere eis» nowy pućnik stawiznow kapały. Nimo stykow k Nuknicy wobstejachu tež dobre styki do hornjołužiskeje sceny twjerdeje hudźby. Tak koncertowachu w Kamjenskim SaveClubje, w Kamjentnym domje w Budyšinje a w alternatiwnym klubje we Wjazońcy.
Čłonojo Deyzidoxs mjenuja swójsku hudźbu sami jako «Avantgarde-death-folk-pop-core-n». Wosebje charakteristiske je zasadźenje šćerčacych, wótře šćowkacych gitarow a spěwanje ze zgwałćenym, wótrym hłosom. Teksty su serbske, němske a jendźelske. Wosebje album «Miserere eis» wotbłyšćowaše nowy směr skupiny. Tak podšmórnje jeho čornoběła wobalka křesćanski pochad hudźbnikow, wšako je kóždy z nich tež jutrowny křižer. Cejdejka ze skoro surealnje skutkowacym wobrazom tróšku zamóraneho křižerja je w sumje awdiowizuelna chłóšćenka a wuznaće k domiznje.
Deyzidoxs běchu tež wot spočatka platforma za dalše hudźbne projekty. Skupina Wusmuž, kotraž so z Deyzidoxs přidatnje wutwori, běše w lětach 2004–2011 jara woblubowana a husto prošena na serbske kwasy a wurjadne koncerty we Łužicy. Wusmuž interpretowaše nimo spěwow Měrćina Weclicha a dalšich serbskich hudźbnikow swójske twórby w stilu reggea, ska a popa. W tutym času nastachu jich hity, tak na př. «Z tobu chcu ja być» abo tež «W kraju mytow ćicho je», kotrež so dźensa hišće w připosłucharstwje frenetisce sobu spěwaja, jeli něhdźe zaklinča. Zestawa Wusmuža běše nimale podobna wobsadce Deyzidoxs: Marko Njek (spěw/keyboard), Marian Wjenk (gitara), Marek Rjelka (spěw/basgitara), Florian Jurenc (spěw/gitara) a Jan Čórlich (pozdźišo Žuričan Beno Šołta, bijadło).
Spěwny kwartet Po štyrjoch tohorunja z dweju čłonow Deyzidoxs wobsteji (M. Njek a M. Rjelka), ale tež njeličomne dalše hudźbne projekty so přez platformu Deyzidoxs sobu podpěrowachu a přewjedźechu. Widźeli smy na př. grandiozny wuslědk zhromadneho projekta na schadźowance 2010, hdźež stejachu nimo Deyzidoxs tež hip hoperaj Maćij Šěn a Clemens Eckert, spěwarka Weronika Smolic a studentski chór pod nawodom Romana Kole sobu na jewišću. Tu móžemy zdobom zwěsćić, zo je Serbska kulturna brigada, do kotrejež su někotři Deyzidoxsojo w šulskim času zapřijeći byli, přeco wliw na hudźbne tworjenje skupiny měła a zo běše duch brigady wot spočatka w jich skutkowanju omniprezentny.
Tež k druhim serbskim skupinam a ćělesam pěstuje kapała přećelske styki. We Wotrowskej šuli koncertowachu Berlinska dróha, hudźbnicy wokoło Conny Wolf a mnozy dalši.
Dźensa so Deyzidoxs hišće tu a tam na koncerty přeproša. Z młodych hwižkow pak su wurostli mjeztym młodźi mužojo a kóždy z nich dźe swójski puć. Zdźěla su čłonojo skupiny woženjeni a M. Njek je nan małeje dźowki. Přiwšěm wostanje, zo je kóždy jednotliwy Deyzidoxsčan z ćěłom a dušu serbski hudźbnik. Jich hłosy, instrumenty a njezaměnjomne zynki, změšane z humorom, žiwjenskej radosću, hłubokim přećelstwom a lubosću za wšo serbske, tworja zakuzłacu awru wokoło tuteje skupiny.
Wočiwidna je nazhonitosć, kotruž su sej w dobje swojeho skutkowanja nahromadźili. Štóž jich dožiwić smě, móže bjezwuwzaćnje wo profesionalnym zadźerženju tutych sympatiskich łužiskich rockerow našeho časa před publikumom a tež za jewišćom swědčić. Koncertow pak je nažel přeco mjenje. Bojeć pak so njetrjebamy. Toho jednoho abo tamneho budźemy zawěšće dale na serbskich jewišćach w nowych hudźbnych zestawach wuhladać směć a tak budźe w Serbach knježić nadźijomnje hišće dołho čujomny duch Deyzidoxs.