„Mjeńšyna dej byś wjelika.“

Rozgrono z Madlenu Norbergoweju a Peterom Kostu

Richard Bígl

W lěśe 2000 stej ako pśistajonej uniwersity wudałej prědne „Podstupimske pśinoski k Sorabistice“. Co jo Waju k tomu póstarcyło?
MN: W lěśe 1998 smej na Uniwersiśe Podstupim załožyłej dalokostudij ceptarjow w pśedmjaśe serbšćina a pón smej se mysliłej: Gaž smej na uniwersiśe, jo teke wažne, aby wudawałej wědomnostny casopis, ako ma ze sorabistiku cyniś, dokulaž Podstupim jo teke ta regionalna uniwersita we Bramborskej, kótaraž ma winowatosć se staraś wó serbskich wobydlarjow. Prědne cysło smej pósćiłej Wětošojskej konferency wó Bocatiusu.
PK: Głowna mysl jo była, załožyś rěd, kótaryž niźi na swěśe njeeksistujo. Ja som był w lěśe 1993 pówołany ako profesor za pódwjacornosłowjańsku rěcywědu. Južo tegdy jo se mě ministerialny dirigent, kenž jo měł górnoserbsku starku, pšašał, lěc teke sorabistiku cynim. A ja som wótegronił, až som ju dwa semestra we Frankobroźe nad Mainom studował a kśěł se z njeju zasej zaběraś. Wósebnje wažne su mě sociolinguistiske aspekty wuchowanja rěcy.
MN: Wšykne znajomy casopis „Lětopis“, ale ten njejo cesto wjele wó dolnoserbšćinje pśinjasł. A Dolnoserby su rowno tak kompetentne, sebje swój wědomnostny casopis zarědowaś, ako se koncentrěrujo na serbske problemy w konteksće Dolneje Łužyce.

Nět pśigótujotej źasety zešywk. Kótaru temu w njom pśedstajijotej?
MN: Zwězk se wóspjet zaběra z pśełožkami z jadneje słowjańskeje do serbskeje rěcy. Kaž su to w zešywku numer dwa byli Puškinowe basni, něnto slědujo pólski basnikaŕ Adam Mickiewicz.

Cogodla zachopijo se titlowe słowo sorabistika z wjelikim pismikom, gaž pó pšawopisu (Manfred Starosta: „Niedersorbische Orthographie und Interpunktion“, Domowina-Verlag 1982, b. 38) dejali mały stajaś?
PK: Mej smej w Podstupimje byłej zagronitej za serbsku wucbu młogich luźi – 24 jo se pó pěśich lětach we njej kwalificěrowało. Ja se myslim, až to S jo zmólka. Ale něnto ma wóno juž symboliski wóznam a mej musymej to tak wóstajiś. Mjeńšyna dej byś wjelika.
MN: To jo pśiznamje našeje samostatnosći. To nichten tak njepišo. Nama jo sorabistika wjelgin wažna, togodla smej kśěłej to wuzwignuś.

W sedymem zwězku pśinoskow spomina, Madlena, waš nan Jańskich nałožkow „pśi Odrje“. (Herbert Nowak: „Prjatkowanja“, Universitätsverlag Potsdam 2007, b. 48) W kótarej jsy sćo tegdy bydlili?
MN: W Pěśich Dubach. Tam jo se teke camprowanje woplěwało.

Zarědujo Podstupimska uniwersita někake sorabistiske cytanja abo zwucowanja?
PK: W casu dalokowucby – to groni do lěta 2002 – smy pódawali sorabistiku nic jano w Podstupimje, ale teke w Chóśebuzu. Něnto to gótujom we wobłuku rěcywědneje komparatistiki. Bóžko njamamy profesora za literaturu. Za to nawjedujom 15 doktorandow, z kótarychž dwa abo tśo źěłaju na sorabistiskej temje. Mimo togo som sobu zagronity za masterowy studij linguistika cuzych rěcow (Fremdsprachenlinguistik), w kótaremž se někotare studenty za mjeńšynowu rěc zajmuju.

Z kakimi zacuśami glědatej na tuchylne połoženje slawistiki w Nimskej?
PK: Pó pśewrośe smy měli na pódzajtšu wjele planow a nic wšykne su se zwopšawdnili. Wuspěšne uniwersity ako Humboldtowa, Lipsčańska a naša maju tysace studentow. Na drugem boce wiźim krotcenja na pódwjacorje, na pś. na Frankobrodskej uniwersiśe, źož jo była nejwuspěšnjejša slawistika w zwězkowej republice, abo w Marburgu.

Co měnitej k zaměroju zjadnośenja Bramborskeje techniskeje uniwersity a Wusokeje šule Łužyca?
MN: Do BTU mamej dobry kontakt. Referaty z dweju jeje kolokwiumowu su wujšli w Podstupimskich pśinoskach. Toś tu fuziju njamam za zmysłapołnu, dokulaž uniwersita w Chóśebuzu jo se wjelgin dobre mě naźěłała. Uniwersita wóznamjenijo uniwersalne – šyrokosć pśedmjatow, lěcrownož techniskich, weto šyrokosć. A něnto dej se to rěducěrowaś na energijowu uniwersitu. To by pśinjasło pśedmjatne a slěźeńske wobgranicowanje.
PK: Ja to pśirownuju z njerealizowanym planom zjadnośenja uniwersitowu w Podstupimje a Frankobroźe nad Odru. To njeby mógło funkcioněrowaś. Njejsom pśeśiwo synergijowym efektam, ale wěm, až jo to rownocasnje guslowarske pśigrono.